Pies w Polsce Zatrucia
Nagły wypadek
Pies zjadł coś trującego
Nie czytaj całej strony. Zadzwoń do lecznicy weterynaryjnej teraz, nawet jeśli pies wygląda całkiem normalnie. Przy części substancji objawy pojawiają się po godzinach albo dniach, a leczenie podjęte wcześnie jest nieporównanie skuteczniejsze niż to podjęte po objawach.
- 1 Zadzwoń do weterynarza Opisz, co i mniej więcej ile pies zjadł oraz kiedy. To lekarz decyduje, czy jechać i co robić po drodze.
- 2 Zabezpiecz opakowanie Zachowaj paczkę, ulotkę albo resztki. Skład i dawka na etykiecie zmieniają decyzję o leczeniu.
- 3 Odsuń psa od reszty Żeby nie zjadł więcej i żeby nie dobrały się inne zwierzęta w domu.
- 4 Jedź, jeśli tak każe lekarz Nie czekaj na objawy. W wielu zatruciach liczy się okno pierwszych godzin.
Czego nie robić
To brzmi jak oczywisty pierwszy ruch, a bywa najgorszym. Przy substancjach żrących i przy produktach ropopochodnych wymioty robią drugą rundę zniszczeń w przełyku, a u psa półprzytomnego grożą zachłyśnięciem. Decyzję podejmuje lekarz, nie internet.
Sól, olej, mleko, woda utleniona — porady krążące po forach potrafią zaszkodzić bardziej niż sama trucizna. Sól podana do wymiotów bywa śmiertelna.
Ibuprofen, paracetamol i aspiryna są dla psa toksyczne. „Trochę mniejsza dawka, bo mniejszy” nie działa — metabolizm psa jest inny, nie skalowany.
Przy trutkach na gryzonie, glikolu i ksylitolu pies może przez wiele godzin zachowywać się normalnie, podczas gdy uszkodzenia już postępują. Brak objawów nie jest dobrą wiadomością.
Co najczęściej truje psa
Celowo nie podajemy tu „bezpiecznych dawek”. Wrażliwość zależy od masy psa, wieku i stanu zdrowia, a przy części substancji bezpiecznej dawki po prostu nie ustalono. Jeżeli pies zjadł cokolwiek z tej listy — dzwoń.
Ksylitol (cukier brzozowy) Zagrożenie skrajne
Najbardziej podstępna pozycja na liście, bo mało kto szuka jej w domu. Ksylitol bywa w gumie bez cukru, cukierkach, „fit” słodyczach, niektórych masłach orzechowych, pastach do zębów i suplementach.
U psa wywołuje gwałtowny wyrzut insuliny i spadek poziomu cukru, a przy większych ilościach uszkodzenie wątroby. Objawy — osłabienie, drżenia, drgawki — mogą wystąpić szybko, ale uszkodzenie wątroby ujawnia się później.
Zjedzenie gumy bez cukru to powód do natychmiastowego telefonu, nie do obserwacji.
Czekolada i kakao Zagrożenie wysokie
Trucizną jest teobromina, której pies nie potrafi sprawnie rozłożyć. Im ciemniejsza czekolada, tym gorzej: gorzka i kakao w proszku są wielokrotnie groźniejsze niż mleczna, a czekolada biała praktycznie teobrominy nie zawiera.
Objawy to niepokój, wymioty, przyspieszone tętno, drżenia mięśni, w cięższych przypadkach drgawki i zaburzenia rytmu serca.
Przy telefonie do lecznicy podaj trzy rzeczy: rodzaj czekolady, przybliżoną ilość i masę psa. Na tej podstawie lekarz oceni ryzyko.
Winogrona i rodzynki Zagrożenie skrajne
Mogą doprowadzić do ostrego uszkodzenia nerek, a mechanizm tego zjawiska wciąż nie jest do końca poznany. Nie ustalono dawki uznanej za bezpieczną — reakcja bywa bardzo różna u różnych psów.
Pamiętaj też o formach ukrytych: ciasto drożdżowe z rodzynkami, muesli, batony, keksy świąteczne.
Leki dla ludzi Zagrożenie skrajne
Najczęstsze zatrucia domowe: leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (ibuprofen, paracetamol, aspiryna), leki nasenne i psychiatryczne, preparaty na nadciśnienie.
U psa środki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych uszkadzają przewód pokarmowy i nerki, a paracetamol — wątrobę i czerwone krwinki. Osobna, częsta sytuacja: pies zjada leki, które komuś upadły na podłogę.
Zabierz opakowanie do lecznicy. Nazwa i dawka zmieniają całe postępowanie.
Trutki na gryzonie Zagrożenie skrajne
Groźne podwójnie: bo działają z opóźnieniem i bo pies może się zatruć także pośrednio, zjadając otrutego gryzonia. Część preparatów zaburza krzepnięcie krwi, a pierwsze objawy potrafią pojawić się po kilku dniach, gdy jest już poważnie.
Jeżeli podejrzewasz kontakt z trutką — nawet bez pewności — zadzwoń od razu i weź opakowanie preparatu, jeśli je masz. Rodzaj substancji czynnej decyduje o tym, czy istnieje odtrutka.
Płyn do chłodnic (glikol etylenowy) Zagrożenie skrajne
Ma słodkawy smak, przez co psy piją go chętnie z kałuż pod samochodami, zwłaszcza zimą. Prowadzi do ciężkiego uszkodzenia nerek, a okno na skuteczne leczenie jest bardzo krótkie — liczone w godzinach od wypicia.
To jedna z tych sytuacji, w których jedzie się natychmiast, bez zwłoki na obserwację.
Cebula, czosnek, por, szczypiorek Zagrożenie wysokie
Rośliny cebulowe uszkadzają czerwone krwinki psa i mogą wywołać niedokrwistość. Groźne są zarówno świeże, jak i suszone czy smażone — a te ostatnie łatwo przeoczyć w resztkach ze stołu.
Objawy zwykle nie są natychmiastowe: osłabienie, brak apetytu, blade dziąsła, ciemniejszy mocz mogą pojawić się po kilku dniach.
Alkohol i surowe ciasto drożdżowe Zagrożenie wysokie
Alkohol działa na psa znacznie silniej niż na człowieka. Surowe ciasto drożdżowe jest groźne podwójnie: rośnie w żołądku, rozpychając go, a fermentacja wytwarza alkohol wchłaniany do krwi.
Rośliny domowe i ogrodowe Zagrożenie zmienne
Lista jest długa i zależy od regionu: cis, oleander, difenbachia, cyklamen, konwalia, bluszcz, azalia, cebulki kwiatowe. Wiosną szczególnie kuszące bywają świeżo posadzone cebulki.
Jeżeli nie wiesz, co to za roślina — zrób zdjęcie i zabierz fragment do lecznicy. Rozpoznanie gatunku bywa kluczowe.
Rośliny i grzyby, na które pies trafia poza domem — w parku, lesie i na cmentarzu — mają niżej własną tabelę z dawkami i objawami.
Orzechy makadamia Zagrożenie zmienne
Wywołują charakterystyczne osłabienie tylnych kończyn, drżenia i wymioty. Rokowanie jest zwykle dobre, ale obraz potrafi wystraszyć — pies nagle nie może wstać.
Uwaga na mieszanki bakaliowe, w których makadamia sąsiaduje z rodzynkami.
Rozdział 18 · park, las, cmentarz
Co truje na spacerze
Lista wyżej dotyczy tego, co pies znajdzie w domu. Poza domem obowiązuje osobny rejestr, w którym najgroźniejsze pozycje rosną w miejscach uważanych za całkowicie zwyczajne. Wiele z tych trucizn działa gwałtownie, a swoiste antidotum nie istnieje.
Tyle wystarczy, żeby zabić psa o masie 5 kg. Cis rośnie na wszystkich polskich cmentarzach, w większości parków miejskich i w wielu prywatnych ogrodach. Antidotum nie istnieje, śmierć następuje w ciągu 1–3 godzin.
Tyle trwa okres utajenia — całkowicie bez objawów. Pies wygląda normalnie, a komórki wątroby już umierają. Do lecznicy trzeba jechać natychmiast po zjedzeniu grzyba, nie po pojawieniu się objawów.
Przesuń tabelę w bok, żeby zobaczyć wszystkie kolumny.
| Roślina lub grzyb | Gdzie występuje | Zagrożenie | Co robi i po czym poznać |
|---|---|---|---|
| Cis pospolity Taxus baccata | Wszystkie polskie cmentarze, większość parków miejskich, wiele prywatnych ogrodów | Śmiertelne | Taksyny A i B blokują kanały jonowe serca — arytmia i niewydolność krążenia. Toksyczne są wszystkie części rośliny oprócz czerwonej, mięsistej osnówki jagody. Objawy: osłabienie, drżenie, ataksja, bradykardia. Antidotum nie ma; natychmiast do lecznicy całodobowej. |
| Muchomor sromotnikowy Amanita phalloides | Lasy liściaste i mieszane w całej Polsce | Śmiertelne | Amatoksyny hamują polimerazę RNA II — giną komórki wątroby i nerek. Okres utajenia 6–24 godziny bez żadnych objawów, potem ostra niewydolność wątroby. Bez leczenia śmierć po 2–4 dniach. Do kliniki natychmiast, także gdy pies wygląda zdrowo. |
| Muchomor czerwony Amanita muscaria | Lasy iglaste i mieszane | Wysokie | Muscymol i kwas ibotenowy działają na receptory GABA. Objawy: omamy, ataksja, nadmierne ślinienie, przyspieszona albo zwolniona akcja serca, drgawki. |
| Konwalia majowa Convallaria majalis | Lasy, ogrody, cmentarze. Popularna roślina ozdobna | Wysokie | Glikozydy nasercowe (konwalatoksyna) wywołują arytmię. Toksyczne są wszystkie części rośliny, łącznie z wodą z wazonu, w którym stały konwalie. |
| Naparstnica purpurowa Digitalis purpurea | Skraje lasów, rejony górskie, skarpy przydrożne | Wysokie | Digitoksyna i digoksyna: ciężkie zaburzenia rytmu serca, wymioty, biegunka, obniżenie świadomości. |
| Żołędzie i liście dębu Quercus spp. | Powszechnie. Szczyt zagrożenia: wrzesień–listopad | Wysokie | Taniny i kwas galusowy uszkadzają nerki przy systematycznym zjadaniu. Objawy dopiero po 24–48 godzinach: wymioty, biegunka, ospałość, mniej moczu. Najgroźniejsze dla szczeniąt i ras małych. |
| Kasztanowiec zwyczajny Aesculus hippocastanum | Powszechnie w polskich miastach: aleje, parki, boiska szkolne | Średnie | Eskulina i saponiny. Trujące są owoce, liście i kora. Objawy: wymioty, biegunka, ataksja, drżenia mięśniowe, przyspieszona akcja serca. |
| Barszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi | Wschód Polski, pobocza dróg, tereny zalewowe rzek. Gatunek inwazyjny | Oparzenia | Furanokumaryny uczulają skórę na światło: sok na skórze plus ultrafiolet daje ciężkie oparzenia chemiczne I–III stopnia. Po kontakcie spłukać wodą, zabrać psa ze słońca i pokazać go lekarzowi weterynarii. |
Jesienna pułapka. Żołędzie i kasztany nie działają od jednego kęsa — trują wtedy, gdy pies zjada je regularnie przez cały sezon. Właśnie dlatego łatwo je przeoczyć: nic złego się nie dzieje, aż zaczyna się dziać. Od września do listopada warto pilnować tego, co pies podnosi z ziemi w parku.
Nie zgaduj gatunku. Jeśli nie wiesz, co pies zjadł, zrób zdjęcie rośliny albo grzyba i zabierz fragment do lecznicy — rozpoznanie gatunku bywa decydujące dla leczenia. Ta sama lista pochodzi z rozdziału o zagrożeniach naturalnych, w którym opisane są też kleszcze, babeszjoza i borelioza.
Źródła tej części: Merck Veterinary Manual o okresie utajenia po zjedzeniu grzybów, Merck Veterinary Manual o roślinach ozdobnych toksycznych dla zwierząt oraz lista roślin ASPCA Animal Poison Control.
Co zabrać ze sobą
- Opakowanie, ulotkę albo resztki tego, co pies zjadł
- Zdjęcie rośliny lub produktu, jeśli opakowania nie ma
- Książeczkę zdrowia i informację o przyjmowanych lekach
- Przybliżoną masę psa — od niej zależy dawkowanie leczenia
- Godzinę zjedzenia, choćby szacunkową
Zawczasu, na spokojnie
- Zapisz w telefonie numer swojej lecznicy i jednej całodobowej
- Sprawdź, która lecznica w okolicy pracuje w nocy i w święta
- Skompletuj apteczkę — pełna lista do odhaczenia
- Trzymaj leki, słodycze i chemię poza zasięgiem psa, także w torbach gości
Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani porady lekarza weterynarii. Nie stawia diagnozy i nie zawiera zaleceń leczenia. W każdej sytuacji, w której podejrzewasz zatrucie, decyzję o postępowaniu podejmuje lekarz weterynarii — najlepiej po telefonicznym opisaniu sytuacji.